Το Μονόγραμμα

Odysseas Elytis

English translation

5 translations

Original lyrics

Greek

Translation

Το Μονόγραμμα

Θά πενθώ πάντα -- μ'ακούς; -- γιά σένα,

μόνος,στόν Παράδεισο

Θά γυρίσει αλλού τίς χαρακιές

Τής παλάμης,η Μοίρα,σάν κλειδούχος

Μιά στιγμή θά συγκατατεθεί ο Καιρός

Πώς αλλιώς,αφού αγαπιούνται οι άνθρωποι

Θά παραστήσει ο ουρανός τα σωθικά μας

Καί θά χτυπήσει τόν κόσμο η αθωότητα

Μέ τό δριμύ του μαύρου του θανάτου.

ΙΙ.

Πενθώ τόν ήλιο καί πενθώ τά χρόνια που έρχονται

Χωρίς εμάς καί τραγουδώ τ'άλλα πού πέρασαν

Εάν είναι αλήθεια

Μιλημένα τά σώματα καί οί βάρκες πού έκρουζαν γλυκά

Οί κιθάρες πού αναβόσβησαν κάτω από τα νερά

Τά "πίστεψέ με" και τα "μή"

Μιά στόν αέρα μιά στή μουσική

Τα δυό μικρά ζώα,τά χέρια μας

Πού γύρευαν ν'ανέβουνε κρυφά τό ένα στό άλλο

Η γλάστρα μέ τό δροσαχί στίς ανοιχτές αυλόπορτες

Καί τά κομμάτια οί θάλασσες πού ερχόντουσαν μαζί

Πάνω απ'τίς ξερολιθιές,πίσω άπ'τούς φράχτες

Τήν ανεμώνα πού κάθισε στό χέρι σού

Κι έτρεμες τρείς φορές τό μώβ τρείς μέρες πάνω από

τούς καταρράχτες

Εάν αυτά είναι αλήθεια τραγουδώ

Τό ξύλινο δοκάρι καί τό τετράγωνο φαντό

Στόν τοίχο μέ τή Γοργόνα μέ τά ξέπλεκα μαλλιά

Τή γάτα πού μάς κοίταξε μέσα στά σκοτεινά

Παιδί μέ τό λιβάνι καί μέ τόν κόκκινο σταυρό

Τήν ώρα πού βραδιάζει στών βράχων τό απλησίαστο

Πενθώ τό ρούχο πού άγγιξα καί μού ήρθε ο κόσμος.

ΙΙΙ.

Έτσι μιλώ γιά σένα καί γιά μένα

Επειδή σ'αγαπώ καί στήν αγάπη ξέρω

Νά μπαίνω σάν Πανσέληνος

Από παντού,γιά τό μικρό τό πόδι σού μές στ'αχανή

σεντόνια

Νά μαδάω γιασεμιά κι έχω τή δύναμη

Αποκοιμισμένη,νά φυσώ νά σέ πηγαίνω

Μές από φεγγαρά περάσματα καί κρυφές τής θάλασσας στοές

Υπνωτισμένα δέντρα μέ αράχνες πού ασημίζουμε

Ακουστά σ'έχουν τά κύματα

Πώς χαιδεύεις,πώς φιλάς

Πώς λές ψιθυριστά τό "τί" καί τό "έ"

Τριγύρω στό λαιμό στόν όρμο

Πάντα εμείς τό φώς κι η σκιά

Πάντα εσύ τ'αστεράκι καί πάντα εγώ τό σκοτεινό πλεούμενο

Πάντα εσύ τό λιμάνι κι εγώ τό φανάρι τό δεξιά

Τό βρεγμένο μουράγιο καί η λάμψη επάνω στά κουπιά

Ψηλά στό σπίτι μέ τίς κληματίδες

Τά δετά τριαντάφυλλα,καί τό νερό πού κρυώνει

Πάντα εσύ τό πέτρινο άγαλμα καί πάντα εγώ η σκιά πού μεγαλώνει

Τό γερτό παντζούρι εσύ,ο αέρας πού τό ανοίγει εγώ

Επειδή σ'αγαπώ καί σ'αγαπώ

Πάντα Εσύ τό νόμισμα καί εγώ η λατρεία πού τό

Εξαργυρώνει:

Τόσο η νύχτα,τόσο η βοή στόν άνεμο

Τόσο η στάλα στόν αέρα,τόσο η σιγαλιά

Τριγύρω η θάλασσα η δεσποτική

Καμάρα τ'ουρανού με τ'άστρα

Τόσο η ελάχιστη σου αναπνοή

Πού πιά δέν έχω τίποτε άλλο

Μές στούς τέσσερις τοίχους,τό ταβάνι,τό πάτωμα

Νά φωνάζω από σένα καί νά μέ χτυπά η φωνή μου

Νά μυρίζω από σένα καί ν'αγριεύουν οί άνθρωποι

Επειδή τό αδοκίμαστο καί τό απ'αλλού φερμένο

Δέν τ'αντέχουν οί άνθρωποι κι είναι νωρίς,μ'ακούς

Είναι νωρίς ακόμη μές στόν κόσμο αυτόν αγάπη μου

ΝΑ ΜΙΛΩ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΚΑΙ ΓΙΑ ΜΕΝΑ.

ΙV.

Είναι νωρίς ακόμη μές στόν κόσμο αυτόν,μ'ακούς

Δέν έχουν εξημερωθεί τά τέρατα μ'ακούς

Τό χαμένο μου τό αίμα καί τό μυτερό,μ'ακούς

Μαχαίρι

Σάν κριάρι πού τρέχει μές στούς ουρανούς

Καί τών άστρων τούς κλώνους τσακίζει,μ'ακούς

Είμ'εγώ,μ'ακούς

Σ'αγαπώ,μ'ακούς

Σέ κρατώ καί σέ πάω καί σού φορώ

Τό λευκό νυφικό τής Οφηλίας,μ'ακούς

Πού μ'αφήνεις,πού πάς καί ποιός,μ'ακούς

Σού κρατεί τό χέρι πάνω απ'τούς κατακλυσμούς

Οί πελώριες λιάνες καί τών ηφαιστείων οί λάβες

Θά'ρθει μέρα,μ'ακούς

Νά μάς θάψουν κι οί χιλιάδες ύστερα χρόνοι

Λαμπερά θά μάς κάνουν περώματα,μ'ακούς

Νά γυαλίσει επάνω τούς η απονιά,ν'ακούς

Τών ανθρώπων

Καί χιλιάδες κομμάτια νά μάς ρίξει

Στά νερά ένα-- ένα , μ'ακούς

Τά πικρά μου βότσαλα μετρώ,μ'ακούς

Κι είναι ο χρόνος μιά μεγάλη εκκλησία,μ'ακούς

Όπου κάποτε οί φιγούρες Τών Αγίων

βγάζουν δάκρυ αληθινό,μ'ακούς

Οί καμπάνες ανοίγουν αψηλά,μ'ακούς

Ένα πέρασμα βαθύ νά περάσω

Περιμένουν οί άγγελοι μέ κεριά καί νεκρώσιμους ψαλμούς

Πουθενά δέν πάω ,μ'ακους

Ή κανείς ή κι οί δύο μαζί,μ'ακούς

Τό λουλούδι αυτό τής καταιγίδας καί μ'ακούς

Τής αγάπης

Μιά γιά πάντα τό κόψαμε

Καί δέν γίνεται ν'ανθίσει αλλιώς,μ'ακούς

Σ'άλλη γή,σ'άλλο αστέρι,μ'ακούς

Δέν υπάρχει τό χώμα δέν υπάρχει ο αέρας

Πού αγγίξαμε,ο ίδιος,μ'ακούς

Καί κανείς κηπουρός δέν ευτύχησε σ'άλλους καιρούς

Από τόσον χειμώνα κι από τόσους βοριάδες,μ'ακούς

Νά τινάξει λουλούδι,μόνο εμείς,μ'ακούς

Μές στή μέση τής θάλασσας

Από τό μόνο θέλημα τής αγάπης,μ'ακούς

Ανεβάσαμε ολόκληρο νησί,μ'ακούς

Μέ σπηλιές καί μέ κάβους κι ανθισμένους γκρεμούς

άκου,άκου

Ποιός μιλεί στά νερά καί ποιός κλαίει- ακούς;

ποιος γυρευει τον αλλο,ποιος φωναζει-

ακους;

Είμ'εγώ πού φωνάζω κι είμ'εγώ πού κλαίω,μ'ακούς

Σ'αγαπώ,σ'αγαπώ,μ'ακούς.

Γιά σένα έχω μιλήσει σέ καιρούς παλιούς

Μέ σοφές παραμάνες καί μ'αντάρτες απόμαχους

Από τί νά'ναι πού έχεις τή θλίψη του αγριμιού

Τήν ανταύγεια στό μέτωπο του νερού του τρεμάμενου

Καί γιατί,λέει,νά μέλει κοντά σου νά'ρθω

Πού δέν θέλω αγάπη αλλά θέλω τόν άνεμο

Αλλά θέλω της ξέσκεπης όρθιας θάλασσας τόν καλπασμό

Καί γιά σένα κανείς δέν είχε ακούσει

Γιά σένα ούτε τό δίκταμο ούτε τό μανιτάρι

Στά μέρη τ'αψηλά της Κρήτης τίποτα

Γιά σένα μόνο δέχτηκε ο Θεός νά μου οδηγεί τό χέρι

Πιό δω,πιό κεί,προσεχτικά σ'όλα τό γύρο

Του γιαλού του προσώπου,τούς κόλπους,τά μαλλιά

Στό λόφο κυματίζοντας αριστερά

Τό σώμα σου στή στάση του πεύκου του μοναχικού

Μάτια της περηφάνειας καί του διάφανου

Βυθού,μέσα στό σπίτι μέ τό σκρίνιο τό παλιό

Τίς κίτρινες νταντέλες καί τό κυπαρισσόξυλο

Μόνος νά περιμένω που θά πρωτοφανείς

Ψηλά στό δώμα ή πίσω στίς πλάκες της αυλής

Μέ τ'άλογο του Αγίου καί τό αυγό της Ανάστασης

Σάν από μιά τοιχογραφία καταστραμμένη

Μεγάλη όσο σέ θέλησε η μικρή ζωή

Νά χωράς στό κεράκι τή στεντόρεια λάμψη τήν ηφαιστειακή

Πού κανείς νά μήν έχει δεί καί ακούσει

Τίποτα μές στίς ερημιές τά ερειπωμένα σπίτια

Ούτε ο θαμμένος πρόγονος άκρη άκρη στόν αυλόγυρο

Γιά σένα,ούτε η γερόντισσα μ'όλα της τά βοτάνια

Γιά σένα μόνο εγώ,μπορεί,καί η μουσική

Πού διώχνω μέσα μου αλλ' αυτή γυρίζει δυνατότερη

Γιά σένα τό ασχημάτιστο στήθος των δώδεκα χρονώ

Τό στραμμένο στό μέλλον με τόν κρατήρα κόκκινο

Γιά σένα σάν καρφίτσα η μυρωδιά η πικρή

Πού βρίσκει μές στό σώμα καί πού τρυπάει τή θύμηση

Καί νά τό χώμα,νά τά περιστέρια,νά η αρχαία μας γή.

VI.

Έχω δεί πολλά καί η γή μές απ'τό νού μου φαίνεται ωραιότερη

Ώραιότερη μές στούς χρυσούς ατμούς

Η πέτρα η κοφτερή,ωραιότερα

Τά μπλάβα των ισθμών καί οί στέγες μές στά κύματα

Ωραιότερες οί αχτίδες όπου δίχως να πατείς περνάς

Αήττητη όπως η Θεά της Σαμοθράκης πάνω από τά βουνά

τής θάλασσας

Έτσι σ'έχω κοιτάξει πού μου αρκεί

Νά'χει ο χρόνος όλος αθωωθεί

Μές στό αυλάκι που τό πέρασμα σου αφήνει

Σάν δελφίνι πρωτόπειρο ν'ακολουθεί

Καί νά παίζει μέ τ'άσπρο καί τό κυανό η ψυχή μου !

Νίκη,νίκη όπου έχω νικηθεί

Πρίν από τήν αγάπη καί μαζί

Γιά τή ρολογιά καί τό γκιούλ-μπιρσίμι

Πήγαινε,πήγαινε καί ας έχω εγώ χαθεί

Μόνος καί άς είναι ο ήλιος που κρατείς ένα παιδί

νεογέννητο

Μόνος,καί ας είμ'εγώ η πατρίδα που πενθεί

Ας είναι ο λόγος που έστειλα νά σου κρατεί δαφνόφυλλο

Μόνος,ο αέρας δυνατός καί μόνος τ'ολοστρόγγυλο

Βότσαλο στό βλεφάρισμα του σκοτεινού βυθού

Ο ψαράς που ανέβασε κι έριξε πάλι πίσω στούς καιρούς τόν Παράδεισο !

VII.

Στόν Παράδεισο έχω σημαδέψει ένα νησί

Απαράλλαχτο εσύ κι ένα σπίτι στή θάλασσα

Μέ κρεβάτι μεγάλο καί πόρτα μικρή

Έχω ρίξει μές στ'άπατα μιάν ηχώ

Νά κοιτάζομαι κάθε πρωί που ξυπνώ

ΝΑ ΣΕ ΒΛΕΠΩ ΜΙΣΗ ΝΑ ΠΕΡΝΑΣ ΣΤΟ ΝΕΡΟ

ΚΑΙ ΜΙΣΗ ΝΑ ΣΕ ΚΛΑΙΩ ΜΕΣ ΣΤΟΝ ΠΑΡΑΔΕΙΣΟ...

The Monogram

I’ll always mourn – hearken – for you,

alone, in Paradise

Fate will switch elsewhere the lines

on your palm, like a yardmaster;

within some moment Time will affirm this.

How else can it be, since pairs love each other

Heaven will unveil our innards

and innocence will strike upon the world

with the might of death’s blackness

II.

I mourn the sun, and I mourn the years ahead

without us, and I sing of the rest that evanesced,

if they’re true

The bodies conversed while the boats bespattered gently,

the guitars scintillating under the water,

the “believe me”s and the “don’t”s

in turns once in the air, once in the music

The two little pets, our hands

that desired to secretly mount one another;

the flowerpot with the geranium by the open gates;

and the pieces of sea that reached us all together

above the stone hedges, behind the fences;

and the sea-anemone that sat on your arm

and you were thrice affright of purple for three days, up there over the falls.

If these are true I sing of

the wooden beam and the square arras

on the wall showing the Mermaid with the loose hair;

the cat that glanced at us in the dimness.

Oh child with the incense and the red cross,

during the eventide at the inaccessible of the rocks,

I mourn the cloth I touched and the world came to me.

III.

Thusly I speak of you and me

Because I love you and in love I know

to pervade as a full-Moon

from everywhere, towards your slender leg under the endless sheets;

to pluck jasmines; and I have the power

to blow and carry you half-asleep

through moonlit passages and secret sea tunnels:

trees in a trance lustered by webs

The waves have heard of you,

how you caress, how you kiss

how you whisper the “what” and the “hey”;

around the neck at the cove

we were always the light and the shadow

You always the lil’star and I the dark vessel,

you always the port and I the lateral post the starboard one,

the soppy wharf and the glistening on the oars

Up at the house with the vine covered patios

the climber roses, and the water that chills;

you always the stone statue and I always the growing shadow.

you the ajar shutter, and I the wind blowing it open;

because I love you and I love you;

you always the coin and I the adoration that reimburses it.

Suchly the night, suchly the wind’s roar,

suchly the droplet in the air, suchly the stillness,

the predominant sea all around,

the sky’s dome along with the stars,

suchly your indiscernible breath,

that now I don’t have noting else;

within four walls, the ceiling, the floor

I’m calling you and my voice rings me back;

I smell of you and people getting bewildered

because the untried and the outlandish

isn’t tolerable to the people and it’s too soon, hearken;

it’s still too soon in this world my love

to speak of you and me.

IV.

it’s still too soon in this world, hearken;

the monsters aren’t tamed yet; hearken;

my wasted blood and the sharp-pointed, hearken;

dagger

that hastens through the skies

and bashes the twigs of the stars

it’s me; hearken;

I love you; hearken;

I’m carrying you and I’m leading you and I’m dressing you

with Ophelia’s white bridal gown; hearken;

where are you leaving me, where are you going and who; hearken;

is holding your hand through the deluges.

The huge lianas¹ and the volcanic lava;

the day will come, hearken;

let them bury us and the thousands afterward years

let them turn us into shiny rocks, hearken;

to reflect upon them the pitilessness; hearken;

of people,

and let them throw us in thousands of bits

in the waters one by one, hearken.

And time is a big cathedral, hearken;

where every so often the figures of Saints

are shedding true tears, hearken;

the belfry opens up towards heaven, hearken;

an unfathomable passage for me to cross;

the angels are waiting with candles and requiem psalms;

I’m not going anywhere, hearken;

either nobody or both of us; hearken.

This flower of thunderstorm and, hearken;

of love

we snipped it off for good

and it isn’t workable for it to blossom otherwise, hearken;

on another land, on another star, hearken;

there isn’t the soil or the air

we’ve touched, the same ones, hearken;

and no gardener was fair fortuned in any other time,

through such a winter and under such northerns, hearken;

to flourish even a bud, just us, hearken;

amid the sea

with the desire of love alone, hearken;

we’ve grown a whole island, hearken;

with coves and headlands and blossomed cliffs.

Heed, heed;

who's talking to the waters and who’s crying; do you hear?

Who’s asking for the other, who’s calling out;

do you hear?

I’m the one calling out and I’m the one crying, hearken;

I love you, I love you, hearken.

I’ve talked about you in times bygone,

with wise governesses and war veteran partisans,

about the cause of your wildcatish sorrow,

about the glint on your forehead like trembling waters

and about why, mind you, I was destined to bind with you

I who I don’t wish for love but I wish for wind,

but I wish for galloping bareback on the reared up sea.

And no one has heard of you,

about you neither the dittany nor the mushroom,

way up on Crete’s highlands, heard anything,

only God accepted to lead me by the hand to you;

a bit here, a bit there, carefully around everything,

your face’s seaside, your bays, the hair

on the hill waving to the left,

your body in a posture like an isolated pine,

eyes full of pride and of translucent

seabed, in the house with the antique display cabinet

the yellow laced needleworks and the cypress wood.

I always waited for you to come into view

upstairs in the attic, or at the back on the porch’s cobblestones

with the Saint’s steed and the Eastern egg,

as if in an abraded wall painting

as big as my small life wanted to be,

like fitting in a lil’candle the thunderous volcanic blaze, you,

who nobody has seen or heard,

nothing in the wilderness or the desolate houses,

neither the buried ascendant at the far edge of the yard,

about you, not even that bedlam with all her herbs,

about you solely me, may be, the music too

that I rout from within me but keeps coning back stronger;

about you, the twelve year old unformed breast

pointing to the future with it’s red crater,

about you the bitter smell like a needle

that finds it’s way through the body and pierces the remembrance

and there behold the soil, behold the doves, behold our ancient land.

VI.

I’ve seen a lot and land in my mind seems prettier,

prettier amid the golden vapors,

the sharp rocks, prettier,

the blue waters of the straits and the roofs peaking above the waves,

prettier, the beams that you cross without stepping

invincible like the Goddess of Samothrace² above the mountains of sea.

Thusly my view of you so that it’s adequate

for time to be exculpated;

in the wake left by your passage

it is following like a verdant dolphin

and playing with the white and the blue, my soul!

Victory, victory while I’m beaten

before love and with it;

to the passion flower and the turkish rose bush³

go, go never mind I perished.

Alone I am, even if the sun you’re holding is a newborn child;

alone, even if I am the mourning homeland;

let the word I sent you hold a laurel leave for you;

alone, the strong wind and alone the well rounded

pebble in the winking of the dark depths

that the fisher pulled out and threw back in the times, in Paradise!

VII.

In Paradise I’ve spotted an island

indistinguishable from you and a house by the sea

with a large bed and a small door;

I’ve cast an echo in it’s groundwork

to look at myself every morning I rise,

half to see you crossing the waters

and half to weep over you in Paradise...

Song details

Translation details

This translation is Intellectual Property of evfokas, unless indicated otherwise by a Translation Source field, and is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License

evfokas

submitted on 21 Jun 2012 - 18:07

Give a shoutout to evfokas

Author's comments:

The punctuation of the greek text is completely wrong so I didn't follow it and tried to establish a more comprehensible one.
I've pondered over the poem's title and I came up with two options: Either monogram which is a greek composite word, with pretty much the same meaning as in english, is interpreted literally as a study or letter on loneliness; Or this poem itself is what identifies the poet, it's the echo upon which he looks at himself, so it's his monogram.
¹ Liana is a climbing plant that interconnects and chokes tropical forests
² Nike the winged Victory of Samothrace
³ Gül birsim probably an old turkish garden rose variety judging by it's name

Comments 2

Caterina

9 Nov 2013, 22:12

Congrats! But allow me to say that "κλειδούχος" means the person who shunts, who changes the course of the train. (The palm lines being like a railroad...).